Chuyên mục
Khám phá nội dung theo từng chủ đề
Nguyên tắc tổ chức bộ máy nhà nước theo Hiến pháp
Bộ máy nhà nước là gì, gồm những khối nào (sơ đồ tổng thể bằng chữ); nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan trong thực hiện quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp — giải từng chữ "phân công", "phối hợp", "kiểm soát" kèm ví dụ; lập pháp, hành pháp, tư pháp nghĩa là gì; cơ quan do bầu ra và cơ quan do bổ nhiệm, ai chịu trách nhiệm trước ai; nguyên tắc tập trung dân chủ, pháp chế (nguyên lý, giáo khoa); Hiến pháp là gì, vị trí cao nhất; tam quyền phân lập là khái niệm lý thuyết chính trị học — nói rõ Việt Nam không áp dụng, không so sánh hơn kém (đúng MỘT bài); vì sao tên site là "Phân Lập" và đọc thế nào cho đúng; tinh gọn bộ máy 2025: những thay đổi chắc chắn ở tầm tổng thể (không số đếm, dặn tra văn bản).
10 bài viếtQuốc hội và quyền lập pháp
Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất: ba nhóm nhiệm vụ (lập hiến – lập pháp, quyết định vấn đề quan trọng, giám sát tối cao); đại biểu Quốc hội: ai được bầu, nhiệm kỳ, chuyên trách và không chuyên trách, đoàn đại biểu theo tỉnh; Uỷ ban Thường vụ Quốc hội làm gì giữa hai kỳ họp; Hội đồng Dân tộc và các uỷ ban của Quốc hội (nguyên lý, không đếm số); kỳ họp diễn ra thế nào: thường lệ, bất thường, họp công khai; biểu quyết thông qua cần bao nhiêu phiếu (luật: quá nửa tổng số đại biểu, Hiến pháp: ít nhất hai phần ba); Quốc hội bầu, phê chuẩn những chức danh nào (nêu chức danh, không tên người); nghị quyết của Quốc hội khác luật thế nào; Văn phòng Quốc hội và cơ quan giúp việc.
10 bài viếtChủ tịch nước, Hội đồng bầu cử quốc gia và Kiểm toán nhà nước
Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhà nước, thay mặt nước về đối nội và đối ngoại; được Quốc hội bầu trong số đại biểu; nhiệm vụ: công bố luật, pháp lệnh, lệnh; đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm một số chức danh; bổ nhiệm thẩm phán (nguyên lý); quyết định đặc xá, cho nhập, thôi, tước quốc tịch; tặng thưởng huân chương; thống lĩnh lực lượng vũ trang, Hội đồng quốc phòng và an ninh (nguyên lý); đối ngoại, điều ước quốc tế; Phó Chủ tịch nước; Văn phòng Chủ tịch nước. Hai cơ quan do Hiến pháp quy định riêng: Hội đồng bầu cử quốc gia (tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội, chỉ đạo bầu cử HĐND) và Kiểm toán nhà nước (kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công) — vì sao "độc lập", báo cáo ai, khác thanh tra thế nào.
10 bài viếtChính phủ, Thủ tướng và các bộ: quyền hành pháp
Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất, thực hiện quyền hành pháp, là cơ quan chấp hành của Quốc hội; thành viên Chính phủ gồm ai (chức danh); Thủ tướng làm gì, chế độ làm việc tập thể và trách nhiệm cá nhân người đứng đầu (nguyên lý); bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ khác nhau thế nào; bộ quản lý ngành, lĩnh vực ra sao; nghị định, quyết định, thông tư — ai ban hành; sau hợp nhất bộ, ngành 2025: cách tra bộ nào phụ trách lĩnh vực nào (cổng thông tin Chính phủ), KHÔNG liệt kê/đếm từ trí nhớ; hành pháp khác hành chính thế nào; Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội ra sao; Chính phủ với chính quyền địa phương; cơ quan hành chính ở tỉnh (sở) nối với bộ thế nào.
10 bài viếtToà án và Viện kiểm sát: quyền tư pháp
Toà án nhân dân là cơ quan xét xử, thực hiện quyền tư pháp; các cấp toà án hiện nay (tối cao, cấp tỉnh, khu vực; cấp cao và cấp huyện trước đây không còn — dặn tra văn bản hiện hành); nguyên tắc xét xử: độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, công khai, hai cấp xét xử, tranh tụng, có Hội thẩm tham gia (nguyên lý); thẩm phán, hội thẩm, thư ký khác nhau ở đâu; toà án xử những loại việc nào (hình sự, dân sự, hành chính, kinh doanh thương mại, lao động, hôn nhân gia đình — chỉ phân loại); phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm là gì (khái niệm); Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp — hai chức năng giải nghĩa dễ hiểu; toà án khác viện kiểm sát khác cơ quan điều tra khác luật sư (bảng vai trò trong một vụ án giả định); "tư pháp" theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp; Sở Tư pháp/Bộ Tư pháp thuộc hành pháp chứ không phải "cơ quan tư pháp" theo nghĩa xét xử.
10 bài viếtChính quyền địa phương hai cấp: tỉnh và xã
Chính quyền địa phương gồm Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân; HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương do Nhân dân địa phương bầu, UBND do HĐND bầu, là cơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương; hai cấp từ 01/7/2025: cấp tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương) và cấp xã (xã, phường, đặc khu) — không còn cấp huyện; việc nào ở tỉnh, việc nào ở xã (nguyên lý phân cấp, phân quyền, uỷ quyền); Chủ tịch UBND, Phó Chủ tịch, uỷ viên; các sở ở tỉnh, phòng/ban chuyên môn ở xã (nguyên lý, dặn tra); kỳ họp HĐND, đại biểu HĐND, tiếp xúc cử tri ở địa phương; thành phố trực thuộc trung ương, đô thị, nông thôn, đặc khu khác nhau thế nào về tổ chức (nguyên lý); thôn, tổ dân phố không phải một cấp chính quyền; trung ương và địa phương phối hợp ra sao.
10 bài viếtMột đạo luật ra đời thế nào và hệ thống văn bản
Từ ý tưởng tới luật: đề nghị xây dựng luật, ai có quyền trình dự án luật, soạn thảo, lấy ý kiến (cả lấy ý kiến Nhân dân), thẩm tra, Quốc hội thảo luận, chỉnh lý, biểu quyết, Chủ tịch nước công bố, có hiệu lực — sơ đồ chữ các bước (nguyên lý, dặn quy trình chi tiết theo luật ban hành văn bản hiện hành); sửa Hiến pháp khác làm luật thế nào; thứ bậc văn bản quy phạm pháp luật: Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, lệnh, nghị định, quyết định của Thủ tướng, thông tư, văn bản của HĐND, UBND (nguyên lý); văn bản trái nhau thì theo văn bản nào; đọc ký hiệu một văn bản (năm, loại, cơ quan ban hành — dạng giả định); ngày thông qua, ngày công bố, ngày có hiệu lực khác nhau; văn bản hết hiệu lực, được sửa đổi, hợp nhất; tra văn bản còn hiệu lực ở cổng chính thức; luật khung và văn bản hướng dẫn.
10 bài viếtPhối hợp và kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan
Kiểm soát quyền lực theo Hiến pháp là gì và diễn ra qua những kênh nào (bảng: cơ quan nào kiểm soát cơ quan nào, bằng công cụ gì); giám sát tối cao của Quốc hội, giám sát của HĐND; chất vấn và trả lời chất vấn (nguyên lý); lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm khác nhau thế nào (khái niệm, không ví dụ người thật); Chính phủ báo cáo trước Quốc hội; viện kiểm sát kiểm sát hoạt động tư pháp; Kiểm toán nhà nước và thanh tra — khác nhau; xem xét văn bản trái Hiến pháp, trái luật (nguyên lý); công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình; phối hợp giữa các cơ quan: ví dụ một dự án luật cần Chính phủ, Quốc hội, Chủ tịch nước cùng làm gì; giám sát của Nhân dân qua đại biểu dân cử.
10 bài viếtNgười dân với bộ máy: bầu cử, góp ý và hỏi đúng nơi
Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND: nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp, bỏ phiếu kín; tuổi bầu cử, tuổi ứng cử; danh sách cử tri, phiếu bầu, gạch tên — cách bỏ phiếu hợp lệ (nguyên lý); tiếp xúc cử tri, gửi ý kiến tới đại biểu; góp ý dự thảo luật trên cổng lấy ý kiến; quyền kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo — mỗi quyền gửi tới loại cơ quan nào (bảng "việc của bạn → cơ quan có thẩm quyền → hỏi ở đâu", nguyên lý); việc nào hỏi UBND xã, việc nào lên tỉnh, việc nào là toà án, việc nào là công an (phân loại); tiếp công dân là gì; nhận biết đúng cổng thông tin chính thức (tên miền gov.vn — viết bằng chữ, không URL); cách hỏi cơ quan nhà nước cho được trả lời (nêu rõ việc, thẩm quyền, giấy tờ).
10 bài viếtÔn tập bộ máy nhà nước cho học sinh, sinh viên
Sơ đồ bộ máy nhà nước vẽ tay trong 10 phút (mô tả bằng chữ, bảng); bảng so sánh Quốc hội – Chính phủ – Toà án – Viện kiểm sát (vị trí, chức năng, ai bầu/bổ nhiệm, ban hành văn bản gì); những cặp hay nhầm: Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội, Chính phủ và Nhà nước, HĐND và UBND, toà án và viện kiểm sát, luật và nghị định, cơ quan quyền lực và cơ quan hành chính; câu hỏi trắc nghiệm mẫu tự soạn có đáp án và giải thích (dạng ôn môn Giáo dục kinh tế và pháp luật, pháp luật đại cương); mẹo nhớ chức năng bằng câu hỏi "ai – làm gì – chịu trách nhiệm trước ai"; đề tự luận hay gặp và dàn ý; cập nhật kiến thức sau tinh gọn 2025 khi sách giáo khoa cũ chưa kịp đổi (dặn theo hướng dẫn của giáo viên, văn bản hiện hành); thuyết trình nhóm về bộ máy; thuật ngữ cần thuộc.
10 bài viết